Nedir?

Bruksizm, dişleri sıkmak veya gıcırdatmak anlamına gelir. Çoğunlukla uyku sırasında gerçekleştiği için birçok kişi bu alışkanlığının farkında değildir. Gece plağı diş sıkmayı ya da gıcırdatmayı durdurmaz ve altta yatan nedeni ortadan kaldırmaz; yalnızca üst ve alt dişler arasında koruyucu bir bariyer oluşturur.

Diş sıkmanın belirtileri nelerdir?

Diş yüzeylerinde düzleşme veya aşınma, dişlerde küçük kırıklar ya da çatlaklar, diş hassasiyeti, sabahları çene kaslarında ağrı veya yorgunluk hissi, baş ağrısı ya da uyku sırasında dışarıdan duyulan diş gıcırdatma sesi başlıca belirtiler arasındadır. Bu şikâyetlerin başka nedenleri de olabilir; diş hekiminiz durumu değerlendirmek için ağzınızı ve dişlerinizi muayene eder.

Diş sıkma dişleri nasıl etkileyebilir?

Sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı zamanla dişleri aşındırabilir, dişlerde kırık ya da çatlaklara yol açabilir, mevcut dolgulara, kuronlara ve laminalara fazladan yük bindirebilir ve çene kaslarında ağrı veya yorgunluk yaratabilir. Bazı kişilerde baş ağrısı ya da çene eklemi ağrısıyla da ilişkili olabilir. Ancak dişlerini sıkan ya da gıcırdatan herkeste bu sonuçlar ortaya çıkmayabilir.

Gece plağı nedir?

Oklüzal splint olarak da adlandırılan gece plağı, dişlerinizden alınan ölçü ya da dijital ağız içi görüntüleme yardımıyla ağzınıza tam uyacak şekilde üretilen bir apareydir. Genellikle sert ya da yumuşak plastik malzemeden yapılır. Dişleri aşınmaya karşı korur, ancak bruksizmi tedavi etmez.

Gece plağı diş sıkmanın nedenini tedavi eder mi?

Hayır. Gece plağının görevi dişleri korumaktır. Stres, uyku bozuklukları, bazı ilaçların yan etkileri ya da dişlerin kapanış bozukluğu gibi olası nedenlerin ayrıca ele alınması gerekir. Altta başka bir sağlık sorununun yattığı düşünülüyorsa diş hekiminiz ilgili tıp hekimiyle görüşmenizi önerebilir. Diş hekiminiz çene eklemi ve kas sorunları hakkında da sizi bilgilendirebilir; ancak plağın bu şikâyetleri ortadan kaldıracağı taahhüt edilemez.

Kimler için uygun olabilir?

Diş hekiminiz şu durumlarda gece plağı kullanmanızı önerebilir:

  • dişlerinizde sıkma ya da gıcırdatmaya bağlı aşınma belirtileri görülüyorsa
  • ağzınızda korunması gereken kuron, lamina veya dolgular varsa
  • sabahları çene ağrısı ya da baş ağrısıyla uyanıyorsanız ve diş hekiminiz bunda diş sıkmanın payı olabileceğini değerlendiriyorsa

Gece plağı her durum için uygun bir çözüm olmayabilir. Örneğin uykuda solunumla ilgili bir sorununuz varsa diş hekiminiz farklı bir yaklaşım önerebilir. Diş hekiminiz bunu muayene sırasında değerlendirir.

Süreç nasıl işler?

  1. Görüşme ve muayene. Diş hekiminiz uyku düzeninizi, çene şikâyetlerinizi ve alışkanlıklarınızı dinler; dişlerinizi, diş etlerinizi ve çene kaslarınızı muayene eder.
  2. Bilgilendirme. Diş hekiminiz muayene bulgularını ve olası seçenekleri anlatır; gece plağının sizin için faydalı olup olmayacağını paylaşır.
  3. Ölçü veya dijital kayıt. Plak üretimi için dişlerinizin ölçüsü alınır ya da ağız içi kamerayla dijital kaydı oluşturulur.
  4. Plağın hazırlanması. Gece plağı dişlerinize tam oturacak şekilde hazırlanır.
  5. Teslim ve uyum kontrolü. Diş hekiminiz plağın ağzınıza uyumunu ve diş kapanışınızı kontrol eder; plağı nasıl takıp çıkaracağınızı ve nasıl temizleyeceğinizi gösterir.
  6. Takip. Düzenli kontroller, diş hekiminizin hem plağın uyumunu hem de dişlerinizin durumunu izlemesine olanak tanır.

Kaç randevu gerekeceği tedavi planınıza bağlıdır. Diş hekiminiz muayeneden sonra tahmini randevu sayısını paylaşır.

Olası riskler ve dikkat edilecekler

Her diş tedavisinin olası riskleri vardır. Diş hekiminiz, karar vermenizden önce sizin durumunuz için geçerli olan riskleri açıklar.

  • Yeni bir plak ilk günlerde ağızda yabancı bir cisim hissi yaratabilir. Kısa süreli tükürük artışı ya da çenede hafif ağrı fark edebilirsiniz. Gerekirse diş hekiminiz plakta uyumlama yapabilir.
  • Plak zamanla aşınabilir, çatlayabilir ya da uyumunu kaybedebilir; bu durumda onarılması veya yenilenmesi gerekebilir.
  • Düzenli temizlenmeyen plakta bakteri birikebilir ve bu durum ağız kokusuna ya da diş etlerinde tahrişe yol açabilir.
  • Plak, diş sıkmanın nedenini ortadan kaldırmaz; sıkma alışkanlığı plak kullanılırken de devam edebilir.
  • Ağza iyi oturmayan bir plak dişlerinizin kapanışını etkileyebilir. Dişlerinizin birbirine değmesinde bir farklılık hissederseniz diş hekiminize haber verin.
  • Plağın ne kadar süre kullanılabileceği, diş sıkma şiddetinize ve plağın bakımına ne kadar özen gösterdiğinize göre değişir.
  • Alternatifler arasında dişlerdeki durumu bir süre izlemek, aşınmış dişleri onarmak ya da altta yatan nedeni tıp hekiminizle birlikte araştırmak yer alır. Her seçeneğin kendine göre yararları ve sınırları vardır; diş hekiminiz bunları size anlatır.

Tedaviden sonra

Diş hekiminiz plağın kullanımı ve bakımı için size önerilerde bulunur. Plağınızı her gün yumuşak bir fırça ve soğuk suyla temizleyin; kullanmadığınız zamanlarda kendi kutusunda saklayın. Plağı sıcak suyla yıkamayın ve sıcak ortamlarda bırakmayın. Kontrol randevularınıza gelirken plağınızı da yanınızda getirin. Aklınıza takılan bir soru olursa, plakta gevşeme ya da çatlak fark ederseniz veya diş kapanışınızda bir değişiklik hissederseniz bizimle iletişime geçin.

Sık sorulan sorular

Dişlerimi sıkıp sıkmadığımı nasıl anlarım?

Dişlerde aşınma veya küçük kırıklar, sabahları çenede ağrı ve yorgunluk hissi ya da uyku sırasında dışarıdan duyulan gıcırdatma sesi buna işaret edebilir. Diş hekiminiz muayene sırasında dişlerinizdeki bulguları değerlendirerek size bilgi verir.

Gece plağı diş sıkmamı durdurur mu?

Hayır. Gece plağı dişlerinizi aşınmaya karşı korur ancak sıkma alışkanlığını durdurmaz. Süreçte stres ya da uyku sorunu gibi etkenler rol oynuyorsa diş hekiminiz bir tıp hekimiyle görüşmenizi önerebilir.

Eczaneden alınan gece plağı, kişiye özel olanla aynı mı?

Hazır satılan plaklar sizin diş yapınıza göre üretilmediği için ağza tam oturmayabilir. Kişiye özel gece plağı ise doğrudan sizin diş ölçünüze göre hazırlanır. Diş hekiminiz iki seçenek arasındaki farkları size ayrıntısıyla anlatır.

Plak takarken neler hissederim?

Diş hekiminiz plağı kullanmaya başlamadan önce neler hissedebileceğinizi ve sizi nelerin beklediğini anlatır. Çoğu kişi ilk birkaç gece plağın varlığını hisseder, ardından kısa sürede alışır.

Gece plağı nasıl temizlenir?

Plağınızı her gün yumuşak kıllı bir fırça ve soğuk suyla fırçalayın, ardından kendi kutusunda kurumaya bırakın. Şeklinin bozulmaması için sıcak su kullanmayın.

Gece plağı ne kadar süre dayanır?

Bunun için belirli bir süre vermek mümkün değildir. Plağın kullanım süresi; dişlerinizi ne kadar güçlü sıktığınıza, kullanılan malzemeye ve günlük bakımına bağlıdır. Diş hekiminizin durumu değerlendirebilmesi için kontrollerinize gelirken plağınızı da getirin.

Sonraki adım

Diş hekiminiz muayenede durumunuzu değerlendirir ve size uygun seçenekleri anlatır. Randevu talep edebilirsiniz.

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; diş hekimi muayenesinin yerini tutmaz.